Son güncelleme: Nisan 2026
Yabancı bir şirketiniz var — ya da ciddi biçimde değerlendiriyorsunuz. Delaware LLC, Dubai freezone şirketi veya offshore IBC. Türkiye'de yaşıyor ve çalışıyorsunuz. Sürekli gündemde kalan soru basit: Türk vergi otoritesi o yabancı şirketi vergilendirme hakkını talep edebilir mi?
Yanıt evet — ve bunu mümkün kılan hukuki mekanizmanın adı daimi işyeri (permanent establishment, PE). Tetiklenme koşulları çoğu kurucunun gerçekliğine, jenerik makalelerin ima ettiğinden çok daha yakındır. Uzaktan çalışan kurucular için daimi işyeri riski, offshore şirket yapılarının en yaygın yapısal açığıdır.
Bu rehber OECD Model Vergi Sözleşmesi çerçevesini, ev ofisi ve uzaktan çalışma senaryolarını doğrudan ele alan Kasım 2025 güncellemesini ve üç yaygın şirket yapısı için pratik risk profilini kapsar. Çalışan yöneten işverenler için değil, şirketin bizzat kendisi olan kurucular için yazılmıştır.
Not: Bu makale OECD çerçevesini ve genel ilkeleri ele alır. Vergi kuralları yargı bölgesine göre değişir ve sık güncellenir. Harekete geçmeden önce durumunuzu bir uluslararası vergi uzmanıyla doğrulayın.
Daimi işyeri nedir?
Daimi işyeri, uluslararası vergi hukukunda bir ülkeye, sınırları içinde faaliyet gösteren yabancı bir şirketin kârlarını vergilendirme hakkı tanıyan hukuki kavramdır. OECD Model Vergi Sözleşmesi Madde 5'te "bir işletmenin faaliyetinin tamamen veya kısmen yürütüldüğü sabit iş yeri" olarak tanımlanır. Daimi işyeri bir şirket kaydı değildir — bir vergilendirme hakkıdır. Bu hak bir kez oluştuğunda, ev ülkesi yerel varlığa atfedilen kârlara kurumlar vergisi uygulayabilir.
İki ülke arasındaki çoğu vergi anlaşması OECD Model Vergi Sözleşmesi dilini içerir. Türkiye, Almanya, Fransa, İspanya ve yüksek anlaşma ağına sahip diğer ülkelerden kuruculara analizde bu çerçeve hâkim olur. Anlaşma olmadığı durumlarda ise iç hukuk geçerlidir — ve iç hukuk kuralları genellikle daha kapsamlıdır.
Sabit yer daimi işyeri
En tanıdık PE türü üç unsur gerektirir: fiziksel konum, süreklilik (tipik olarak düzenli kullanımın altı ay veya üzeri) ve söz konusu konumdan işletmenin gerçek anlamda yürütülmesi.
Ev ofisi bu kapsama girer. Bu, uzaktan çalışan kurucular açısından en ilgili senaryodur. Hukuki soru, ofisin resmi nitelik taşıyıp taşımadığı değil — işletmenin faaliyetlerini yürütmek için o alanı gerçekten kullanıp kullanmadığıdır. Arasıra veya tesadüfi kullanım genellikle yeterli değildir. Bir şirketi yönetmek için ev ofisinin düzenli ve önemli ölçüde kullanımı tipik olarak yeterlidir.
Bağımlı acente daimi işyeri
İkinci ana PE türü sabit fiziksel konum gerektirmez. Ev ülkesinde işletme adına alışılmış biçimde sözleşme sonuçlandıran bir acente kişiyi — gerektirir.
Solo kurucular için bu test neredeyse otomatik olarak karşılanır. Şirket sizsiniz. Türkiye'den anlaşmaları müzakere edip kapattığınızda, kendi işletmenizin o topraklarda faaliyet gösteren bağımlı acentesi olursunuz. 2017 sonrası BEPS Aksiyon 7 güncellemesi standardı daha da genişletti: artık sözleşmeleri resmi olarak imzalamanız gerekmiyor. "Sözleşmelerin yapılmasına yol açan asıl rolü alışılmış biçimde üstlenmek" yeterli sayılıyor.
Kendi işi kapsamında faaliyet gösteren bağımsız aracılar bu PE türünü tetiklemez. Kendi şirketini yöneten bir kurucu bu kategoriye girmez.
Hizmet PE (BM Modeli — seçili anlaşmalar)
OECD Modelinin içermediği bir hizmet PE hükmü BM Modeli Vergi Sözleşmesi'nde yer alır ve pek çok gelişmekte olan ekonomiyle yapılan anlaşmalarda kullanılır. Hizmet PE kapsamında, herhangi bir 12 aylık dönemde altı aydan fazla süreyle bir ülkede hizmet sunan yabancı şirket — sabit konum veya acente olmaksızın — vergilendirilebilir varlık oluşturabilir.
Bu, Hindistan'dan veya pek çok Afrika, Asya ve Latin Amerika ülkesinden faaliyet gösteren kurucular için geçerlidir. İkili vergi anlaşmanız BM Modeli dili kullanıyorsa, hizmet PE eşiği OECD'ye dayalı sabit yer analizinden daha düşük ve kaçınması daha güç olabilir.
OECD model sözleşmesi ve uzaktan çalışma
OECD Model Vergi Sözleşmesi'nin 5. Maddesi on yıllardır PE analizine hâkimdir. 2017 BEPS Aksiyon 7, bağımlı acente tanımını sıkılaştırdı ve hazırlık ile yardımcı faaliyet istisnalarını daralttı. Ancak ev ofisleri ve uzaktan çalışma sorusu Kasım 2025'e kadar büyük ölçüde ele alınmadı.
Kasım 2025 OECD güncellemesi — resmi adıyla 2025 OECD Model Vergi Sözleşmesi Güncellemesi — 2017'den bu yana yapılan en kapsamlı revizyon ve ev ofisi PE sorusunu doğrudan ele alan ilk güncelleme. Güncelleme, sözleşmenin metnini değil Madde 5 Yorumunu değiştiriyor; bu, ülkelerin izlemesi beklenen yorumlayıcı rehber niteliği taşıdığı ancak farklılık gösterebilecekleri anlamına gelir.
Kasım 2025 güncellemesi: %50 çalışma süresi kıstası
2025 güncellemesinin özü, ev ofisi senaryolarındaki sabit yer PE analizine ilişkin bir çalışma süresi eşiğidir:
- Herhangi bir 12 aylık dönemde şirket dışı bir konumdan toplam çalışma süresinin %50'sinden azı: genellikle sabit iş yeri sayılmaz
- %50 veya üzerinde: olgular ve koşullar analizi başlar; asıl soru, söz konusu konumdan faaliyet yürütmek için gerçek bir ticari nedenin var olup olmadığıdır
Ticari neden testi önem taşır. Yerel müşteri hizmetleri, yerel tedarikçilere yakınlık veya yerel varlık gerektiren gerçek zamanlı hizmetler ticari neden sayılabilir. Kurucunun rahatlığı, maliyet tasarrufu veya yaşam tarzı tercihleri sayılmaz. PE iddialarını değerlendiren vergi otoriteleri öne sürülen gerekçelerin arkasındaki gerçek özü araştırır.
Birkaç büyük ekonomi yeni OECD testlerini uygulamıyor. Hindistan 2025 güncellemesini açıkça reddediyor ve daha katı bir "tasarruf testi" uyguluyor — yabancı bir şirketin Hindistan'daki mülkü kullanma hakkı varsa, çalışma süresi dikkate alınmaksızın PE var sayılıyor.
%50 kuralı kurucular için neden farklı işler
Bu, mevcut makalelerin gözden kaçırdığı kritik ayrımdır — ve doğrudan güncellenmiş OECD Yorumundan geliyor.
%50 kıstası, işveren-çalışan bağlamı için tasarlanmıştır: kısmen evden, kısmen işverenin ofisinden çalışan bir çalışan için. Yorum, ayrı bir senaryoyu açıkça ele alıyor: "bir işletmenin faaliyetini yürüten tek kişi olan veya birincil kişi olan birey."
Bu senaryoda — yabancı şirketle solo kurucuların büyük çoğunluğunu tanımlayan — ev ofisi analizi önemli ölçüde farklılaşır. İşletmenin başka bir konumu yok. Ev ofisi, bir şirket ofisine alternatif değil; şirketin tek gerçek operasyonel üssüdür. Bu durum, ev ofisinin işletmenin sabit iş yeri olarak daha kolay değerlendirilmesini sağlar; çünkü işletme tamamen ona bağımlıdır.
Kurucular için çeviri: %50 güvenli limanı, şirketin birincil veya tek operatörü olduğunuzda zayıf biçimde ya da hiç uygulanmaz. OECD bunu kendisi işaret ediyor. Ev ülkenizden yarı zamandan az çalışmanın PE riskini ortadan kaldırdığını söyleyen — işletmenin birincil veya tek operatörü olup olmadığınızı ele almadan — herhangi bir danışman yanlış standardı uyguluyor.
Yabancı şirket ev ülkenizde ne zaman daimi işyeri oluşturur?
Üç senaryo, PE riskinin pratikte nasıl ortaya çıktığını göstermektedir.
Senaryo 1: Tam zamanlı ev ülkesinden çalışan solo kurucu
Delaware LLC, Dubai freezone şirketi veya Belize IBC'ye sahipsiniz. Türkiye'de yaşıyor, evden tam zamanlı çalışıyorsunuz.
Sabit yer testi kapsamında: ev ofisiniz işletmenin kullanımına tahsis edilmiş. Süreklilik oluşmuş — sürekli kullanıyorsunuz. İşletme faaliyetlerini buradan yürütüyor. Teorik olarak PE neredeyse kesinlikle mevcut.
Bağımlı acente testi kapsamında: Türkiye'de şirketiniz adına alışılmış biçimde sözleşme sonuçlandırıyorsunuz. 2017 BEPS değişikliği resmi imzayı şart koşmuyor; anlaşma kapanışında birincil rol üstlenmek yeterli. PE için ikinci bağımsız dayanak.
2025 OECD Yorumu kapsamında: işletmenin birincil veya tek operatörü olarak, %50 eşiği anlamlı bir koruma sağlamaz. Kurucu odaklı risk rehberde açıkça belirtilmiş.
Risk düzeyi: Yüksek (teorik PE maruziyeti birden fazla test kapsamında açık).
Senaryo 2: Yerel çalışanı veya yüklenicisi olan kurucu
Yerel bir çalışan eklemek riski önemli ölçüde artırır. O çalışan şirket görevleri üzerinde çalışıyorsa — geliştirme, satış, operasyonlar — daha açık biçimde kurulmuş bir yerel operasyonel varlık oluşturarak sabit yer PE riskini büyütür.
Yabancı şirket adına düzenli olarak anlaşma kapatan yerel bir yüklenici, 2017 sonrası BEPS standardı kapsamında bağımsız biçimde acente PE tetikleyebilir. Ana kuruluş yabancı kalmaya devam ederken yerel olarak işe alınan "ülke müdürü", pratikte en açık PE tetikleyicilerinden biridir. Gelir görünürlüğü, bordro dosyaları ve iş sözleşmeleri, vergi otoritelerinin takip ettiği kanıt izleri bırakır.
Risk düzeyi: Çok Yüksek.
Senaryo 3: Periyodik ziyaretler — gerçek taşınma, ev ülkesine dönüşler
Yurt dışına taşındınız ve gerçek vergi mukimliği kurdunuz. Yılda 60–120 günlüğüne ev ülkenize dönüyorsunuz — aile ziyaretleri, iş geliştirme, tatil.
%50 çalışma süresi eşiğinin altında sabit yer PE dayanağı önemli ölçüde zayıflar. Ancak bu ziyaretler sırasında sözleşme sonuçlandırır veya önemli iş faaliyetleri yürütürseniz acente PE riski devam eder.
İki haftalık bir çalışma ziyareti tek başına PE tetiklemesi pek olası değildir. Ziyaretler sırasında tekrarlayan önemli anlaşma faaliyeti kalıbı — özellikle yerel banka hesabı veya yerel çalışanlar gibi diğer nexus faktörleriyle birleştiğinde — riski önemli ölçüde artırır.
Risk düzeyi: Orta (anlaşmaya ve olgulara bağlı).
Senaryoya göre PE risk matrisi
| Senaryo | Sabit yer PE riski | Acente PE riski | POEM riski | Genel risk |
|---|---|---|---|---|
| Solo kurucu, %100 ev ülkesinden, çalışan yok | Yüksek | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Solo kurucu, gerçek taşınma, ev ülkesinde yılda <6 ay | Düşük | Düşük–Orta | Düşük | Düşük |
| Kurucu + yerel çalışan | Yüksek | Yüksek | Yüksek | Çok Yüksek |
| Kurucu, yurt dışında yaşıyor, yılda 60–90 gün ev ülkesinde | Düşük–Orta | Orta | Düşük | Orta |
| Kurucu, ev ülkesinde CFC yok ama güçlü PE uygulaması | Yüksek (PE) | Yüksek (PE) | Orta | Yüksek |
CFC kuralları ile PE — iki ayrı risk
Kontrollü yabancı şirket (CFC) kurallarını PE ile karıştırmak, kurucu vergi tartışmalarındaki en yaygın hatalardan biridir. Bunlar bağımsız olarak işleyen ayrı hukuki mekanizmalardır.
PE, ev ülkenize yabancı şirketinizin yerel vergilendirilebilir varlığına atfedilen kârları vergilendirme hakkı tanır. Vergi şirkete uygulanır ve kurumlar vergisi oranıyla hesaplanır.
CFC kuralları, ev ülkenize yabancı şirketinizin dağıtılmamış kârları üzerinden sizi kişisel olarak vergilendirme hakkı tanır — şirket tüzel kişiliğini aşarak dağıtılmamış offshore kârları kişisel geliriniz olarak kabul eder.
CFC kurallarının uygulanmadığı durumlarda PE maruziyeti olabilir; resmi bir PE olmaksızın da CFC yükümlülüğü olabilir. Pratik önemi: CFC kuralı olmayan ülkelerde bile bir PE, yabancı şirket kârlarını yerel kurumlar vergisine tabi kılar. Yabancı şirketin yapısal avantajı ortadan kalkar.
Türkiye'de CFC rejimi aktiftir. Türkiye Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 7, yabancı şirket üzerinde kontrol sahibi olan Türk vergi mukim kişilerin, şirketten dağıtım yapılmasa bile o şirketin belirli pasif gelirlerini kişisel gelirleri olarak beyan etmelerini gerektirebilir. Bu kural PE analizinden bağımsız olarak işler — bir Türk sakin hem PE hem de CFC yükümlülüğüyle aynı anda karşılaşabilir.
Şirket yapısı ve ev ülkesine göre risk
Delaware LLC
Delaware LLC, ABD amaçları açısından vergi şeffafıdır — LLC'nin ABD'ye bağlı geliri olmadığı varsayımıyla kârlar ABD kurumlar vergisi ödenmeksizin ortağa aktarılır. ABD'li olmayan kurucular için asıl PE riski genellikle ABD değil ev ülkesindedir. Yapının tasarlandığı gibi işlev görüp görmediğini belirleyen ev ülkesi PE analizidir.
Türkiye'de yerleşik bir kurucu için: Türkiye ile ABD arasında standart OECD PE hükümlerini içeren bir ikili vergi anlaşması bulunmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Türk sakinlerin tuttuğu yabancı şirket yapılarına yönelik uygulama faaliyetlerini artırmıştır. Risk gerçektir; ancak küçük şirketlere — kaba tahminen yıllık 500.000 Euro'nun altı — yönelik pratik uygulama sınırlı kalmaya devam etmektedir. CRS verileri Türk otoritelerine ulaştıkça bu durum değişmektedir.
Dubai freezone şirketi
Buradaki yapısal risk katmanlıdır. UAE freezone şirketi, yalnızca şirketin yeterli UAE özüne sahip olması ve Haziran 2023'te yürürlüğe giren UAE Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamındaki koşulları karşılaması durumunda "nitelendirici gelir" üzerinden %0 kurumlar vergisinden yararlanır. Tam zamanlı UAE dışından faaliyet gösteren bir kurucu zaten özü zedeliyor; ev ülkesinin PE iddiası ikinci bir maruziyet katmanı ekliyor.
Almanya veya Türkiye bir Dubai freezone şirketi için PE iddiasında bulunursa aynı anda iki şey gerçekleşir: UAE nitelendirici gelir statüsü UAE'ye dayalı operasyonlar gerektirdiğinden UAE avantajı ortadan kalkar ve ev ülkesi atfedilen kârlar üzerinde kendi kurumlar vergisi oranını uygular. Kurucu hem UAE vergi avantajının kaybolmasıyla hem de bir ev ülkesi kurumlar vergisi faturasıyla yüz yüze gelir.
Gerçek yönetim faaliyetleri — yönetim kurulu toplantıları, bankacılık, operasyonel kararlar — için yılda dört ila altı hafta UAE'de geçiren kurucuların, hiç ziyaret etmeyenlere kıyasla daha güçlü bir öz argümanı var. Ancak dönemsel ziyaretler tek başına ev ülkesindeki PE riskini güvenilir biçimde ortadan kaldırmıyor.
Offshore IBC (Belize, Seychelles, BVI)
Offshore IBC'ler, PE açısından yapısal olarak en zayıf konumdadır. Tasarım gereği öz taşımıyorlar — yerel personel yok, gerçek operasyonlar yok, çoğu durumda yerel bankacılık yok. Bu durum, ev ülkesi vergi otoritesinin söz konusu şirketlerin gerçek iş yerinin kurucunun ev ülkesinde olduğunu nitelendirmesini kolaylaştırır.
Bu yapıları kullanan pek çok kurucu için kurtarıcı etken, PE'nin var olmadığı değil — teorik olarak neredeyse kesinlikle vardır — uygulama kaynaklarının sınırlı olması ve daha büyük, daha görünür kuruluşlara odaklanmasıdır.
Bu durum değişiyor. 2025 itibarıyla 113'ten fazla yargı bölgesi, Ortak Raporlama Standardı (CRS) kapsamındaki OECD Otomatik Bilgi Değişimi (AEOI) çerçevesine katılmaktadır. Belize, Seychelles ve BVI'daki finansal kurumlar hesap bilgilerini otomatik olarak katılımcı ev ülkelerine bildiriyor. Ev ülkesi vergi otoriteleri, daha önce farkında olmadıkları offshore yapılara ilişkin veri alıyor.
Yapı ve ev ülkesine göre risk:
| Şirket yapısı | Almanya | Türkiye | Hindistan | BAE |
|---|---|---|---|---|
| Delaware LLC | Yüksek PE + potansiyel CFC (AStG) | Orta PE; anlaşma var; uygulama artıyor | Yüksek; Hindistan OECD 2025 testlerini reddediyor | Yok; BAE'de kişisel gelir vergisi yok |
| Dubai freezone | Yüksek PE; %0 oranını kaybeder | Orta PE; artan uygulama | Yüksek | BAE'deki öz için gerçek operasyonlar hâlâ gerekli |
| Belize / Seychelles IBC | Çok Yüksek; öz yok | Orta–Yüksek; CRS maruziyeti artıyor | Yüksek | Yok |
Ev ülkeleri PE iddialarını nasıl uygular?
Küçük işletmeler için pratik gerçeklik
Bireysel kurucuların sahip olduğu küçük yabancı şirketlere karşı vergi uygulaması nadirdir. Almanya, Fransa, İngiltere ve Türkiye'deki vergi otoriteleri, soruşturma maliyetini haklı kılacak düzeyde vergi tehdidi bulunan uyum davalarına öncelik tanır. Delaware LLC aracılığıyla yıllık 200.000 Euro kazanan solo kurucu, vergi otoritelerinin iş listelerine hâkim çok uluslu yapılarla kıyaslandığında mütevazı bir uygulama hedefi teşkil eder.
Bu, pratik uygulama gerçekliğine ilişkin dürüst bir tespittir — hareketsiz kalmanın gerekçesi değil. Teorik PE, uygulama olsun ya da olmasın mevcuttur. İş riski olasılıksaldır ve gelirle orantılıdır; raporlanmamış pozisyonlar birikim yaptıkça zaman içinde büyür.
Uygulama riski ne zaman artar?
Birkaç faktör PE uygulaması olasılığını güvenilir biçimde artırır:
- Gelirin görünürlük eşiklerini aşması — yargı bölgesine göre kabaca 500.000–2.000.000 Euro
- Yerel bankacılık faaliyeti — yerel IBAN, yerel ödeme işlemcileri veya yerel müşteri faturalaması
- Belgelenmiş ilişkileri ve bordro dosyaları olan yerel çalışanlar veya yükleniciler
- Ev ülkesinde KDV kaydı — vergi otoritelerinin takip ettiği nexus denetim izi oluşturur
- Yabancı yargı bölgesinin bankasından ev ülkesi sakinini nihai sahip olarak tanımlayan CRS raporları
- Daha geniş denetim dikkatini çeken mülk sahipliği veya diğer vergi dosyaları
- Yerel mahkemelerde veya iş mahkemelerinde gündeme gelen çalışan, yüklenici veya müşteri anlaşmazlıkları
Bu faktörlerden herhangi biri, bir kurucuyu uygulama eşiğinin altından görünür ve eyleme geçirilebilir konuma taşıyabilir. Çoğu kurucu, birleşik risk tablosunu fark etmeden zaman içinde birden fazla faktör biriktirir.
PE riskini nasıl azaltırsınız?
Hiçbir azaltma stratejisi gerçek olgularda değişiklik olmaksızın PE riskini ortadan kaldırmaz. Belgeler ve anlaşmalar riski azaltır; özün bulunmadığı yerde özü üretemez. Bu seçenekler güvenilirlik açısından önemli ölçüde farklılık gösterir.
Gerçek taşınma
En güvenilir yaklaşım, ev ülkenizin dışında gerçek bir vergi mukimliği kurmaktır — ideal olarak yabancı şirketin tescilli olduğu yargı bölgesinde veya avantajlı vergi uygulamasına sahip üçüncü bir ülkede.
Gerçek taşınma, başka bir ülkeye ziyaret etmekten ibaret değildir. Yeni ülkede 183 günden fazla fiziksel varlık, kanıtlanabilir hayat merkezi (konut, bankacılık, iş ilişkileri) ve — kritik olarak — ev ülkesi vergi mukimliğinin resmi olarak sona erdirilmesi gerektirir. Çıkış vergisi kuralları olan ülkeler (Almanya, Fransa, Hollanda), ayrılışın kendisinin dikkatli yapılandırılmasını gerektirir.
PE açısından asıl soru, şirketinizi nerede kurduğunuz değil, gerçekte nereden yönettiğinizdir.
Yabancı yargı bölgesinde öz
Kayıtlı ofis bir posta adresidir, öz değil. Vergi otoriteleri göstermelik yönetici düzenlemelerinin ve posta kutusu şirketlerinin gayet farkındadır.
Gerçek öz şunları gerektirir: gerçek karar verme yetkisine sahip yerel yönetici (ne imzalanırsa imzalayan göstermelik değil), yerel olarak aktif biçimde yönetilen banka hesabı, gerçekten o ülkede yapılan ve kararların orada alındığını belgeleyen tutanaklar içeren yönetim kurulu toplantıları ve operasyonlar için gerçekten kullanılan ticari mekanlar. Dubai freezone şirketleri fiziksel ofis alanı sağlar — ancak bu alan yalnızca gerçekten kullanıldığında öz sağlar.
Uygun anlaşmalar ve belgeleme
Bireysel olarak kurucu ile yabancı şirket arasındaki hizmet anlaşmaları — hangi faaliyetlerin hangi yargı bölgesinde yürütüldüğünü belirterek — geliri tahsis etmek için resmi bir dayanak oluşturur. Yönetim kararlarının kurucunun ev ülkesinde değil, şirketin bulunduğu yargı bölgesinde alındığını belgeleyen yönetim kurulu kararları, herhangi bir ev ülkesi PE'sine atfedilen kârları düşürmeyi destekler.
Çalışma süresinin takibi giderek daha önem kazanmaktadır. Konuma göre çalışma süresi bölünmelerinin belgelenmiş kanıtı, %50 analizi ve PE atıf hesaplaması için doğrudan geçerlidir. Anlamlı gelire sahip birden fazla yargı bölgesinde faaliyet gösteren kurucular için bu belgeleme savunulabilir bir vergi pozisyonunun parçasıdır.
Belgeleme riski azaltır. Temel olgular PE'yi destekliyorsa riski ortadan kaldırmaz. Kararlı bir vergi otoritesi şekilden öze bakacaktır; işletmenin gerçekte nasıl işlediğini yansıtmayan, iyi belgelenmiş bir düzenleme sınırlı koruma sağlar.
CRS otomatik bilgi değişimini anlamak
CRS raporlaması daha fazla yargı bölgesine ulaştıkça, pratik belirsizliğe dayanarak offshore yapı riskini yöneten kurucular farklı bir ortamla karşılaşmaktadır. Offshore bankacılık yargı bölgelerinden finansal hesap verileri artık AEOI'ye katılan tüm ülkeler için ev ülkesi vergi otoritelerine otomatik olarak aktarılmaktadır. Bu, geçici bir uygulama trendi değil; uygulama ortamında yapısal bir değişimdir.
Bu rehber kime göre değil
Bu rehber, daimi işyerini — bir ev ülkesinin yerel operasyonlara atfedilen yabancı şirket kârlarını vergilendirdiği mekanizmayı — kapsar. Bir kurucunun karşılaşabileceği her uluslararası vergi riskini kapsamaz.
Bu rehber aşağıdaki durumlarda ilgili değildir:
- ABD vatandaşıysanız (ABD GILTI, Subpart F ve PFIC kuralları burada ele alınmayan ayrı bir çerçevede işler)
- KDV veya GST kayıt yükümlülüklerini analiz ediyorsanız (ilgili ama ayrı bir uyum alanı)
- Soru ilişkili taraflar arasındaki transfer fiyatlandırmasına ilişkinse (yalnızca ilişkili taraf işlemleriniz varsa geçerli, farklı analiz)
- Ev ülkesi vergi mukimliğini zaten gerçekten sona erdirdiyseniz — bu durumda, PE büyük ölçüde ev ülkeniz için sorun olmaktan çıkar, ancak şirketin tescil yargı bölgesi analizi hâlâ uygulanır
Bu rehber aynı zamanda şu koşullarda profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz: Yabancı bir yapı üzerinden yıllık 250.000 Euro'dan fazla gelir elde ediyorsanız; yüksek uygulamalı bir yargı bölgesindeyseniz (Almanya, Fransa, İngiltere, Hindistan); veya halihazırda bir vergi otoritesinden herhangi bir sorguyla karşılaştıysanız.
Uluslararası vergi uzmanına ne zaman başvurmalısınız?
Kendi kendine değerlendirme çerçeveyi anlamak açısından yararlıdır. Yüksek riskli durumlarda profesyonel analizin yerini tutmaz.
Aşağıdaki koşullarda bir uluslararası vergi uzmanıyla çalışın:
- Ev ülkenizde kalmaya devam ederken yabancı şirket kurdunuz veya kurmayı planlıyorsunuz
- Ev ülkenizde CFC kuralları var — Almanya, Fransa, İngiltere, Türkiye ve İskandinav ülkelerinin tamamında var
- Yabancı yapı üzerinden yıllık geliriniz 250.000 Euro'yu aşıyor
- Yabancı kuruluşla bağlantılı yerel çalışanlarınız, yerel yüklenicileriniz veya yerel banka hesabınız var
- Denetim altındasınız veya ev ülkesi vergi otoritesinden yabancı şirketle ilgili herhangi bir yazışma aldınız
İyi bir danışman şunları analiz edecektir: ev ülkeniz ile şirketin yargı bölgesi arasındaki spesifik vergi anlaşması; iç hukuk kapsamındaki PE atıf kuralları; CFC kurallarının PE'den bağımsız olarak uygulanıp uygulanmadığı; ve yapınız için mevcut güvenli liman veya planlama fırsatları.
Sonuç
Uzaktan çalışan kurucular için daimi işyeri riski gerçektir. Hukuki maruziyet, OECD çerçevesi kapsamında — şirket Delaware LLC, Dubai freezone ya da offshore IBC olsun — ev ülkesinden yabancı şirket işleten kurucuların büyük çoğunluğu için mevcuttur.
Kasım 2025 OECD güncellemesi çalışanlar için %50 çalışma süresi kıstası sağlar; ancak şirketin birincil veya tek operatörü olan kurucular için artırılmış riski açıkça tanımlar. İşveren odaklı PE makalelerindeki yaygın çerçeveleme — ev ülkenizden yarı zamandan az çalışmanın güvenlik sağladığı — solo kuruculara uygulanmaz.
Küçük işletmeler için pratik uygulama düşük; gelir, görünürlük ve nexus faktörleriyle orantılı. CRS raporlaması olgunlaştıkça ve ev ülkesi vergi otoriteleri offshore yapılar üzerine daha iyi veri aldıkça bu gerçeklik değişiyor.
Durumunuz için doğru azaltma stratejisi, spesifik yapınıza, ev ülkenize ve gelir düzeyinize bağlıdır. Gerçek taşınma en güvenilir çözüm olmayı sürdürüyor. Öz, belgeleme ve anlaşmalar bu aşamada riski azaltır. Hiçbir yaklaşım, temel olguları değiştirmeden teorik PE maruziyetini ortadan kaldırmaz.
Yabancı şirket yapılandırıyor ya da mevcut kurulumunuzun maruziyet yaratıp yaratmadığını değerlendiriyorsanız, bu rehberdeki çerçeveyle başlayın — ardından hem ev ülkenizdeki kuralları hem de şirket yargı bölgesi yükümlülüklerini bilen bir uluslararası vergi uzmanıyla ayrıntıları doğrulayın.
İlgili rehberler
- Yabancı sahipler için Delaware LLC vergi uygulaması
- Dubai freezone öz gereksinimleri ve şirket kuruluşu
- Dijital göçebe olarak yabancı şirket yapısı seçimi
- 183 gün kuralı ve gerçek vergi mukimliği taşınması
- Küresel vatandaşlar için CRS ve FATCA raporlaması
Kaynaklar
- OECD Model Vergi Sözleşmesi, Madde 5: https://www.oecd.org/tax/treaties/
- OECD 2025 Model Vergi Sözleşmesi Güncellemesi (19 Kasım 2025): https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/11/the-2025-update-to-the-oecd-model-tax-convention_c7031e1b/5798080f-en.pdf
- OECD basın bülteni — 2025 Model Vergi Sözleşmesi Güncellemesi: https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2025/11/oecd-updates-model-tax-convention-to-reflect-rise-of-cross-border-remote-work-and-clarify-taxation-of-natural-resources.html
Bu rehberdeki bilgiler yalnızca araştırma ve eğitim amaçlıdır. Hukuki veya vergi tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergi kuralları ve uluslararası anlaşma yorumları sık değişir — harekete geçmeden önce her zaman lisanslı bir uluslararası vergi danışmanıyla güncel gereksinimleri doğrulayın.
Bu adımın size uygun olduğundan emin değil misiniz?
Durumunuzu bize anlatın, size ücretsiz ve dürüst bir değerlendirme sunalım. Uygunsa, dosyanızı önceden bilen güvenilir bir uzmanla sizi tanıştırırız — böylece kimseyi soğuk soğuk aramak zorunda kalmazsınız. Uygun değilse bunu da açıkça söyleriz. Sizi yalnızca en baştan gitmek istediğiniz yere yönlendiririz.
Bu makaledeki bilgiler yalnızca araştırma ve eğitim amaçlıdır. Hukuki veya mali tavsiye niteliği taşımaz. Program kuralları, yatırım eşikleri ve devlet ücretleri sık değişir — herhangi bir adım atmadan önce lisanslı bir danışmanla görüşün.