Dubai serbest bölge nedir?
Dubai serbest bölgesi (free zone), UAE hükümetinin uluslararası yatırımı çekmek amacıyla kurduğu özel ekonomik bölgelerdir. UAE'de 40'tan fazla serbest bölge var; her biri belirli sektörlere ya da iş modellerine yönelik tasarlanmış. Temel özellikleri: %100 yabancı mülkiyet, yerel ortak zorunluluğu yok, döviz transferi kısıtı yok, Mart 2025 Resolution 11/2025 ile mainland'da da hizmet imkânı.
Başlamadan önce bilmeniz gereken dört nokta
- UAE'de Haziran 2023'ten bu yana %9 kurumlar vergisi uygulamada — sıfır vergi artık koşullu
- AED 3 milyon altı ciro için "Small Business Relief" ile %0 uygulama 2026 sonuna kadar geçerli
- Türkiye'de mukim kalacaklar için KEYK kuralları devreye girebilir — önceden analiz zorunlu
- Yıl 1 gerçek toplam maliyet serbest bölgeye göre yaklaşık $5.500 ile $18.500 arasında
Vergi gerçeği: sıfır vergi artık otomatik değil
"UAE'de vergi yok" anlatısı Haziran 2023'ten itibaren artık tam doğru değil. 1 Haziran 2023'te yürürlüğe giren federal Corporate Tax Law ile AED 375.000 altındaki vergiye tabi kara %0, üzerindeki kara %9 uygulanıyor.
Serbest bölgede sıfır vergi: QFZP şartları
Serbest bölge şirketleri "Nitelikli Serbest Bölge Kişisi" (QFZP) statüsü kazanırsa nitelikli gelirlerinde %0 oranından yararlanabilir. Bu statü otomatik değil; şu koşulların sağlanması gerekiyor:
- UAE serbest bölgesinde tescilli olmak
- Nitelikli gelir elde etmek (yurt dışı kaynaklı, serbest bölge içi işlemler)
- UAE'de yeterli faaliyet varlığı: fiziksel alan, çalışan ve yerel harcama
- Transfer fiyatlandırması kurallarına ve raporlama yükümlülüklerine uymak
- UAE anakarası müşteri gelirinin toplam gelirin %5'ini veya AED 5 milyon eşiğini aşmaması
Small Business Relief: küçük ölçekli için pratik çözüm
Yıllık cirosu AED 3.000.000 (yaklaşık $817.000) veya altında olan işletmeler "Small Business Relief" seçeneğiyle vergiye tabi gelirlerini sıfır sayabilir. Bu seçenek 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli. Çoğu Türk freelancer ve erken aşama girişimci bu kategoriye girer.
Türk girişimciler için kritik: Türkiye boyutu
Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç ele alınmayan ama karar açısından belirleyici olan konu bu.
KEYK kuralları
Türkiye'de mukim olup yurt dışındaki bir şirkette %10 veya daha fazla paya sahip olanlar için KEYK değerlendirmesi zorunlu. Aktif gelir (gerçek ticari faaliyet) genellikle KEYK kapsamı dışında kalıyor. Pasif gelir (faiz, temettü, royalti) KEYK kriterlerine girebiliyor. Dubai şirketinin UAE'de %0 vergi ödemesi, otomatik olarak Türkiye'deki vergi yükümlülüklerinizi ortadan kaldırmaz.
Türkiye-BAE Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması
Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında yürürlükte bir ÇVÖA var. Anlaşmada mahsup yöntemi uygulanıyor. Pratik sorun: Dubai serbest bölge şirketiniz UAE'de gerçek anlamda vergi ödemiyorsa mahsup edilecek bir tutar da yok. ÇVÖA ancak gerçekten ödenen vergi için çalışır.
Dubai'ye taşınıyorsanız tablo farklı
Türkiye'deki vergi mukim ilişkisini resmen sona erdirip Dubai'ye fiziksel olarak taşınıyorsanız değerlendirme değişir. UAE'de bir takvim yılında 183 veya daha fazla gün fiilen bulunuyorsanız UAE Vergi Mukimliği Belgesi başvurusu yapabilirsiniz. Bu durumda Türkiye KEYK kuralları artık uygulanamaz, ancak çıkış sürecini doğru yönetmeniz gerekir.
Hangi serbest bölge? Türk girişimci için karar çerçevesi
| Serbest Bölge | Yıllık Lisans (AED) | Öne Çıkan Özellik | Kime Uygun |
|---|---|---|---|
| RAKEZ / SHAMS | 5.750–8.000 | En düşük başlangıç maliyeti | Bütçe öncelikli freelancer |
| IFZA | 12.000–15.000 | Dubai adres, geniş faaliyet listesi | Dijital hizmet, SaaS, danışmanlık |
| Meydan | 12.500–18.000 | Tam dijital süreç, hızlı kurulum | Hızla kurmak isteyen solo kurucu |
| DMCC | 25.000–50.000+ | Uluslararası prestij | Kurumsal müşteri hedefleyen |
| DIFC | 30.000–60.000+ | Common law sistemi | Fintech, hukuk, finans |
| JAFZA | 20.000–40.000 | Liman ve havalimanı erişimi | İthalat, ihracat, lojistik |
Türk freelancer ve dijital hizmet sağlayıcı için: IFZA veya Meydan mantıklı başlangıç noktası. Meydan'ın tamamen dijital sürecini tercih edenler kurulumu saatler içinde tamamlayabiliyor.
En düşük maliyetle başlamak isteyenler için: SHAMS (Sharjah) veya RAKEZ (Ras Al Khaimah) AED 5.750'den başlayan maliyetiyle test aşamasındaki yapılar için gerçekçi bir seçenek. Dubai emirliğinde adres isteyenler için değil, ama maliyet öncelikliyse görmezden gelmek hata olur.
Gerçek maliyet: tüm kalemler dahil
| Kalem | Düşük (SHAMS/RAKEZ) | Orta (IFZA/Meydan) | Yüksek (DMCC) |
|---|---|---|---|
| Free zone lisansı | AED 5.750 | AED 13.000 | AED 30.000 |
| Flexi-desk / ofis paketi | AED 10.000 | AED 14.000 | AED 25.000+ |
| Oturma vizesi (1 kişi) | AED 3.500 | AED 4.500 | AED 6.000 |
| Tıbbi muayene + Emirates ID | AED 1.000 | AED 1.500 | AED 2.000 |
| Tahmini Yıl 1 Toplam | ~AED 20.250 (~$5.500) | ~AED 33.000 (~$9.000) | ~AED 63.000+ (~$17.000) |
Dahil olmayan ek kalemler: muhasebe ve vergi danışmanlığı (yılda AED 5.000–15.000), banka hesabı açma süreci (4–8 hafta), Türkiye tarafı KEYK analizi, yıllık yenileme (ilk yılın yaklaşık %60–70'i).
Dubai serbest bölge şirketi ile oturma izni
Şirket kurulumu ve oturma izni birbirine bağlı ama otomatik değil.
Investor / Owner Vizesi (2 yıl, yenilenebilir)
Serbest bölge lisansı alındıktan sonra "investor" veya "owner" vize başvurusu yapılabilir. Onay süreci genellikle 7–10 iş günü. Gereksinimler: pasaport, kuruluş belgesi, tıbbi muayene sonucu, Emirates ID başvurusu. Bu vize UAE'de yasal olarak ikamet etmenizi sağlar. Ancak UAE vergi mukimliği belgesi için ayrı başvuru ve 183+ gün fiziksel varlık şartı gerekiyor.
UAE Golden Visa (10 yıl)
Golden Visa, serbest bölge şirketi kurmanın otomatik sonucu değil. Girişimci kategorisi: en az AED 500.000 yatırım veya onaylı AED 1 milyon ve üzeri cirosu olan SME sahibi. Çoğu ilk kez Dubai şirketi kuran için 2 yıllık investor vizesi pratik başlangıç noktasıdır. Golden Visa, ölçeklendikten sonra değerlendirilen bir adım.
Dubai'de bankacılık
Emirates NBD, ADCB, Mashreq gibi büyük bankalar tipik olarak oturma vizesi ve Emirates ID sahibi olmayı şart koşuyor. Hesap açma süreci 4–8 hafta. Türk vatandaşları için bazı bankaların ek KYC gereksinimleri uyguladığı görülüyor. En kısa yol: fiziksel bulunuş + Emirates ID + kurumsal aktivite belgelerini eksiksiz sunmak.
Sık sorulan sorular
Bu rehberdeki bilgiler yalnızca araştırma ve eğitim amaçlıdır. Hukuki veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Harekete geçmeden önce güncel gereksinimleri lisanslı bir danışmanla doğrulayın.